Temiz Etiket (Clean Label) Formülasyon Rehberi

Temiz etiket nedir?

Temiz etiket, tüketicinin içindekiler listesini okuduğunda tanıdığı, anlaşılır ve mümkün olduğunca az sayıda bileşenden oluşan ürün yaklaşımıdır. Resmi bir mevzuat tanımı olmasa da pratikte E kodlu katkı maddelerinin azaltılması, yapay renklendirici ve aromaların çıkarılması ve bileşen listesinin sadeleştirilmesi anlamına gelir. Temiz etiket, perakende markalarının ve ihracat müşterilerinin giderek daha sık talep ettiği bir gerekliliktir.

Modifiye nişasta yerine doğal nişasta

Modifiye nişastalar etikette E1404-E1452 aralığındaki kodlarla veya "modifiye nişasta" olarak yer alır. Temiz etiket projelerinde bunların yerine doğal nişastalar tercih edilebilir. Pirinç nişastası pürüzsüz ve kremsi doku, patates nişastası yüksek viskozite sağlar. Doğal nişastalar ısı, asit ve dondurma-çözmeye karşı modifiye nişastalar kadar dayanıklı olmadığından, proses koşulları ve raf ömrü testleri dikkatle planlanmalıdır.

Hidrokolloidler yerine lifler

Narenciye lifi, su ve yağ bağlama kapasitesi sayesinde soslarda, mayonez benzeri emülsiyonlarda ve fırıncılık ürünlerinde kıvam verici ve stabilizatör olarak kullanılabilir. Etikette "narenciye lifi" olarak yer alması tüketici algısı açısından avantaj sağlar. Bezelye lifi ve buğday lifi ise et ürünleri ve unlu mamullerde su tutma ve doku için doğal alternatiflerdir. Selüloz lifi tozu (toz selüloz) ise E460 koduyla sınıflandırıldığından temiz etiket hedefinde bu durum dikkate alınmalıdır.

Emülgatör ve bağlayıcılar yerine protein

Bezelye proteini ve pirinç proteini, bazı uygulamalarda emülgatör ve bağlayıcıların işlevini kısmen üstlenebilir. Bezelye proteini yüksek emülsiyon kapasitesiyle sos ve bitkisel içeceklerde, yumurta sarısı tozu ise lesitin içeriğiyle mayonez ve soslarda doğal emülgatör görevi görür. Yumurta akı tozu köpük ve jel yapısıyla fırıncılıkta katkı ihtiyacını azaltabilir.

Doğal baharat ve aroma

Baharatlar ve kurutulmuş yeşillikler, yapay aromalara ihtiyaç duymadan güçlü bir lezzet profili sunar. Toz soğan ve toz sarımsak, hazır yemek ve soslarda lezzet arttırıcı katkılara olan ihtiyacı azaltmaya yardımcı olabilir.

Koruyucular ve raf ömrü

Temiz etiket hedefinde koruyucu kullanımını azaltmak, raf ömrünü kısaltabilir. Su aktivitesi, pH, ambalaj ve soğuk zincir gibi parametrelerle bu açık kapatılmalıdır. Koruyucunun tamamen çıkarılması her ürün için uygun değildir; gıda güvenliği her zaman öncelikli olmalı ve raf ömrü çalışmalarıyla doğrulanmalıdır.

Etiketleme notları

Temiz etiket bir pazarlama yaklaşımıdır; "katkısız" veya "doğal" gibi ifadeler kullanılacaksa ilgili mevzuat ve tüketiciyi yanıltmama ilkesi dikkate alınmalıdır. Bileşen adları Türk Gıda Kodeksi etiketleme kurallarına uygun şekilde yazılmalıdır.

Tedarik notları

PERDIST pirinç nişastası, patates nişastası, narenciye lifi, bezelye lifi, buğday lifi, bezelye proteini, pirinç proteini, yumurta tozları ve baharatlarla temiz etiket projelerine hammadde desteği sağlar.

Sık sorulan sorular